VISOKE KONCENTRACIJE LEBDEĆIH PM10 I PM2,5 ČESTICA U BIJELOM POLJU

Bijelo Polje, sa 4 dana prekoračenim dozvoljenim vrijednostima zagađujućih čestica, spada u jedan od najzagađenijih gradova Crne Gore.

Požari koji bukte po Crnoj Gori ne nanose samo veliku materijalnu i ekološku štetu, već su takođe uzrokovali i zagađenje vazduha, koje ostavlja posljedice po zdravlje građana.

Nakon zimskog perioda, tokom kojeg je zbog sezone grijanja vazduh u pojedinim opštinama sjevera bio maksimalno zagađen PM česticama, koje uzrokuju oboljenja disajnog sistema, južni dio države je ljeti u opasnosti zbog požara koji su takođe uzročnici zagađenja, kada se javljaju u ovolikom broju.

Iz IJZCG su kazali i da je vazduh, gledano u odnosu na propisane parametre, generalno lošeg kvaliteta u centralnoj i sjevernoj regiji Crne Gore, naročito u zimskim mjesecima gdje se dešavaju prekoračenja propisanih graničnih vrijednosti srednjih dnevnih koncentracija za praškaste PM čestice koje se koriste kao indikatori stanja kvaliteta vazduha.

U odnosu na prošlu godinu, kada su u toku juna, jula i avgusta ukupno bila tri prekoračenja propisanih srednjih dnevnih koncentracija za praškaste čestice u čitavoj Crnoj Gori, ove godine su samo u junu registrovane visoke koncentracije PM10 čestica u sve tri zone kvaliteta vazduha. Dva dana su registrovana prekoračenja granične vrijednosti srednje dnevne koncentracije PM10 čestica u Baru, tri dana u Pljevljima i po četiri dana u Bijelom Polju, Podgorici – Zabjelo i Blok V, Nikšiću i Kotoru – istakli su iz IJZCG.
Problem šumskih požara se uvećava po učestalosti, ozbiljnosti i trajanju. Rizik od šumskih požara raste u uslovima suše, toplotnih talasa i tokom jakih vjetrova. Uz klimatske promjene koje dovode do viših temperatura, sušnijih uslova i sve veće urbanizacije seoskih područja, sezona požara počinje ranije i završava se kasnije.
Požari postaju sve ekstremniji u smislu spaljene površine, trajanja i intenziteta, te mogu poremetiti transport, komunikacije, vodosnabdijevanje i elektrodistribucionu mrežu. Treba imati u vidu da je teritorija Crne Gore u ljetnjim mjesecima izložena prašini i sitnom pijesku koji potiče iz pustinje Sahare, što takođe doprinosi zagađenju vazduha – ističu iz IJZCG.
Ove PM čestice zbog svoje male veličine (promjera 2,5 mikrometara i manje) mogu lako prodrijeti u krvotok preko pluća i cirkulisati po cijelom tijelu, što dovodi do sistemskih oštećenja tkiva i ćelija, upale koja, usljed dugoročnog izlaganja, može dovesti do nastajanja raka.
Zagađenje vazduha stoga predstavlјa rizik za nastajanje bolesti i prijevremeno umiranje, a najviše je povezano sa nastankom moždanog udara, ishemijske bolesti srca, hronične opstruktivne bolesti pluća, raka pluća i drugih organa, šećerne bolesti, kognitivnih oštećenja i neuroloških bolesti – kazali su Pobjedi iz IJZCG.
Izvor: Pobjeda