PREDANJE O AHMETU I PAVI

Priča o ljubavi Pave i njenog muža Ahmet-paše je poznato predanje-legenda s područja Vraneške doline, koje pripada teritoriji opštine Bijelo Polje i koje se više od tri i po vijeka čuva od zaborava.
To predanje, kako se vjeruje, opisuje događaj iz prošlosti Vraneša, koji se vezuje za djevojku Pavu, kćerku vraneškog kneza Nikole Milikića, koja se udala za mještanina Ahmet-pašu Hasanbegovića.
Mladi Hasanbegović se, nakon višegodišnjeg odsustva iz rodnog kraja, vratio u Vraneš i zaljubio u ljepoticu Pavu, koja je pristala da se uda za njega, pod uslovom da ne mijenja vjeru. Takođe, tražila je
da sva muška djeca, koju eventualno budu imali u braku, budu islamske vjere, a ženska – hrišćanske, odnosno pravoslavne. Zaljubljeni paša je na to pristao, a Pava mu je u miraz donijela veliko imanje.
Vjeruje se da je Pava rodila tri sina – Muša, Hasana i Dauta, od kojih su nastala tri znamenita muslimanska bratstva – Mušovići, Hasanbegovići i Dautovići. Sinovi su, kazuje predanje, izuzetno voljeli majku, svake nedjelje su je na konju vodili, „sa pozlaćenom opremom”, u crkvu, gdje su je ispred vrata sačekivali dok se završi crkveni obred.
– Pava je umrla na porođaju, rađajući žensko dijete, ostavljajući amanet sinovima i mužu „da joj se ime ne zaboravi”. Ubrzo po rođenju, umrlo je i to žensko dijete koje je, shodno njihovom dogovoru, trebalo biti pravoslavne vjere, i sahranjeno pored majke Pave. Paša je, u znak velike ljubavi i poštovanja prema Pavi, te posjede, koje je dobio od Pave u miraz, prozvao – Pavino Polje.
Kada je Ahmet-paša umirao, ostavio je amanet da bude sahranjen pored Pave, koja je do kraja života zadržala svoju vjeru. I danas, postoje dvije kamene ploče, na jednoj u reljefu uklesan krst, a na drugoj polumjesec, nalaze se nedaleko od centra Pavinog Polja –vjeruje da su svjedočanstva o toj nesvakidašnjoj ljubavi upravo Pave i njenog muža Ahmeta